MOTOR ÖZET

Isı enerjisini mekanik enerjiye çeviren makinelere motor adı verilir. Motorlar yakıtına göre benzinli, dizel ve LPG'li, hava - su ile soğutmalı, 2 ve 4 zamanlı motorlar olarak ayrılır. Motorlar içten yanmalıdır.4 zamanlı motorlarda ateşleme sırası emme-sıkıştırma-ateşleme ve egzoz zamanıdır.

2 zamanlı motorlarda ateşleme sıkıştırma zamanı sonunda olur.

Motor parçaları: silindir bloğu içersinde... Piston ve supaplar vardır. Pistonlar krank milini döndürür. Eksantrik(kam) mili hareketini krank milinden alır.

• Eksantrik mili: supap, distribütör, benzin otomatiği ve yağ pompasına hareket verir.
• Pervane kayışı: esnekliği 1-1,5cm.olmalı. Pervane kayışı krank milinden hareketini alır=su pompasına ve alternatöre hareket verir. Koparsa hararet yapar ve ilk önce şarj lambası yanar.
• Egzozdan siyah duman yakıt sarfiyatı, mavi duman yağ yakıyor ve beyaz duman silindirlere su karışıyor demektir.
• Hava ile soğutmalı motorda su pompası ve radyatör olmaz.

Elektrik donanımı:

• Alternatör: Elektrik üretir
• Regülâtör(Konjektör) : Akımı Düzenler 12 Volt
• Akü(Akümülatör) : 12 volt elektrik deposu, (+) kutbu kalın (-) kutbu incedir, artı artıya eksi eksiye bağlanır, kutup başları temiz ve sıkı olmalıdır, akü içerisindeki saf su plakaların 1cm üstünde olmalıdır, kışın akünün donmaması için tam şarj edilir ve yangın durumunda akü kutup başları sökülür.

1. Akü marş motoruna elektrik verir,

2. Far ve sinyalleri çalıştırır.

• Marş motoru: volan dişlisini döndürerek motora ilk hareketi verir, motor çalışırken marş yaparsak marş dişlisi zarar görür, marş basmıyorsa aküden cereyan gelmiyordur, marş basıyor fakat motor çalışmıyorsa yakıt gelmiyor veya buji ateşlemiyordur.

• Farlar: uzun farlar mavi yanar ve 100m.gösterir, kısa farlar yeşil yanar ve 25m gösterir... Far ayarı yapılır.
• Sigorta: yangın çıkmasını önler, sigorta atarsa yenisi ile değiştirilir.
• Dizel: dizel motorlarda yakıt (mazot) motorindir. Enjektörlerden yakıt püskürtülerek yanma sağlanan motorlar dizel motorlardır. Dizel araçlarda ikaz lambası söndükten sonra marş yapılıp motor çalıştırılır.

Güç Aktarma Organları:

• Debriyaj-vites-şaft mili-diferansiyel-aks ve tekerler

Ön Düzen Sistemi (Direksiyon):

• Rot: Tekerlerin içe veya dışa doğru yaptığı açıya rot açısı yapılan ayara da rot ayarı denir. Rot ayarı bozuk olan araçta direksiyon hâkimiyeti zorlaşır. Araç bir tarafa çeker. Tekerlekler içten veya dıştan aşınır.
• Balans: Tekerlerin dengesiz aşınması süratli giderken direksiyonda ve aracın ön kısmında titreşimler olur. Balans ayarı bozuk olan araçta lastikler dengesiz aşınır. Ön düzen sisteminde direksiyon kutu ayarı-rot ayarı ve balans ayarı yapılır.

• Süspansiyon Sistemi: Helezon yaylar ve amortisörlerdir. Yolun darbelerini üzerine toplar. Sürücü ve yolcuların sarsıntısız seyahat etmelerini sağlar.
• Tekerler: Lastik hava basınçları her araca binileceğinde günlük bakımda kontrol edilir. Uzun yolda hava basıncı artarsa olduğu basınçta bırakılır. Hava basıncı çok olursa ortadan aşınır, frenler zor tutar. Hava basıncı az olursa kenarlardan aşınır sürtünme çoğalır yakıt sarfiyatı artar, direksiyon zor döner. Bijonlar (somun) kuru bezle temizlenir. Tekerler değiştirileceği zaman araç krikoyla kaldırılmadan önce el freni çekilir tekerlerin altına takoz konur, lastiklerin kenarındaki rakamlar ebatlarını belli eder.

Fren Sistemi:

• Fren zayıf tutuyorsa fren ayarı gerekmektedir, balatalar aşınmıştır veya hidrolik (fren sıvısı) kalmamıştır.
• Frene bastığımızda titreme oluyorsa fren diski aşınmıştır.
• Fren hidroliği (fren sıvısı) günlük bakımda ve genel fren bakımı 6 ayda periyodik olarak yapılır.
• Arka tekerler çoğunlukla kampana, ön tekerler disk şeklinde olur. Frenleme esnasında araç bir tarafa savruluyorsa savrulan tarafın balataları aşınmış veya ıslanmıştır.
• Ağır vasıtalarda havalı frenler kullanılır, hidrolik yerine hava sıkıştırılır, yeterince hava yoksa araç hareket ettirilmez kompresör hava üretemiyor veya boru ve rekorlardan kaçırıyordur.

1. El freni=parka halinde kullanılır. Arka iki tekere görev yapar.
2. Ayak(servis)freni=aracı yavaşlatır ve durdurur.4 tekerleğe görev yapar.

MOTOR BAKIMI

Motor günlük bakımı için:

• Yağına ve suyuna
• Far, sinyal, korna, fren ve park lambası, benzin, lastik hava basıncı ve fren hidroliği kontrol edilir

Periyodik yaz ve kış bakımı:

• Lastikler, zincir, fren sistemi, antifriz, filtreler(yağ, benzin ve hava), yakıt sistemi (karbüratör), ateşleme (buji) ve akümülatör

Belirli km. değiştirilmesi gerekenler:

Filtreler, kayış, zincir, yağ, lastik, su hortumları, buji, fren balatası ve debriyaj balatası